Ο ρόλος της Τουρκίας στο Δωδεκανησιακό ζήτημα κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου

(Ομιλία στο Αναγνωστήριο την 7-3-2009 στην επέτειο της 7ης Μαρτίου)Στην εποχή μας, ο θεσμός της Ενωμένης Ευρώπης, στον οποίο μετέχει και η χώρα μας, συνεχώς επεκτείνεται και περιλαμβάνει όλο και περισσότερα ευρωπαϊκά κράτη. Οι συνοριακές διαφορές μεταξύ τους, οι εδαφικές διεκδικήσεις, η φλεγόμενη Μεσόγειος, αποτελούν πλέον μακρινή ιστορική ανάμνηση...

(Ομιλία στο Αναγνωστήριο την 7-3-2009 στην επέτειο της 7ης Μαρτίου)


Στην εποχή μας, ο θεσμός της Ενωμένης Ευρώπης, στον οποίο μετέχει και η χώρα μας, συνεχώς επεκτείνεται και περιλαμβάνει όλο και περισσότερα ευρωπαϊκά κράτη. Οι συνοριακές διαφορές μεταξύ τους, οι εδαφικές διεκδικήσεις, η φλεγόμενη Μεσόγειος, αποτελούν πλέον μακρινή ιστορική ανάμνηση. Μόνον η χώρα μας αδυνατεί να γευτεί τα αγαθά της φιλειρηνικής Ενωμένης Ευρώπης. Αιτία η γειτνίασή της με ένα δύσκολο, επικίνδυνο και αδηφάγο γείτονα.

Η Τουρκία, ενώ φαίνεται να αλληθωρίζει προς τις αρχές της Ενωμένης Ευρώπης,  επιμένει σε πολιτικές που θυμίζουν προπολεμικές εποχές.

Η δικαιοσύνη, η απρόσκοπτη διακίνηση ιδεών, η ισότητα στις ευκαιρίες, η ελευθερία της λατρείας του θεού, η επίλυση των διαφορών των κρατών βάσει των αρχών του διεθνούς δικαίου, τα δικαιώματα των μειονοτήτων, αρχές, για την επικράτηση των οποίων χύθηκαν ποταμοί αιμάτων στον τελευταίο πόλεμο, δεν έχουν καμία εφαρμογή στο σημερινό τουρκικό κράτος.                                                                                 
Το τουρκικό στρατιωτικό κατεστημένο διακηρύσσει απροσχημάτιστα και φιλοδοξεί να εφαρμόσει εις βάρος των γειτόνων της και ιδιαίτερα της Ελλάδας, τη χιτλερική θεωρία του ζωτικού χώρου. Ουσιαστικά γυρίζουμε πίσω, σε ιστορικές περιόδους και πρακτικές που οδήγησαν την Ευρώπη και τον κόσμο στη μεγάλη ανθρωποσφαγή του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου.

Τα πρόσφατα γεγονότα, με την ανοικτή αμφισβήτηση πλέον από την Τουρκία της ελληνικής κυριαρχίας στο Αιγαίο, ακόμα και σε κατοικημένα νησιά μας όπως το Αγαθονήσι, είναι φυσικό να προκαλούν σε όλους μας έντονο προβληματισμό.

Εκ των πραγμάτων μας υποχρεώνει σε αναζήτηση της αρχής  του νήματος που συνδέει τις σημερινές προθέσεις της Τουρκίας στο ζήτημα του Αιγαίου. Προθέσεις οι οποίες έχουν αφετηρία και ανάγονται σε κείνη την  όχι και τόσο μακρινή εποχή.
Στη σημερινή επέτειο, υπό τις παρούσες συνθήκες, μια μικρή ιστορική αναδρομή στο κρίσιμο διπλωματικό παρασκήνιο της περιόδου 1940-1946, κατά το οποίο κρίθηκε η επιστροφή των Δωδεκανήσων στην Ελλάδα, με επικέντρωση στην τουρκική εμπλοκή, άγνωστη στο ευρύ κοινό, είναι νομίζω ιδιαίτερα χρήσιμη και αποκαλυπτική.
Στην εξιστόρηση που θα ακολουθήσει στηρίχτηκα κυρίως στα διπλωματικά έγγραφα, ελληνικά και ξένα, που περιέχει το εξαιρετικό βιβλίο της Φωτεινής Κωνσταντοπούλου «Δωδεκάνησος η μακρά πορεία προς την Ενσωμάτωση».

Είναι γεγονός ότι η έκρηξη του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου, η άδικη και αναίτια επίθεση της Ιταλίας εναντίον της Ελλάδας στις 28 Οκτωβρίου 1940, οι μαύρες μέρες της κατοχής που ακολούθησαν, συσσώρευσαν στη χώρα μας χιλιάδες νεκρούς και τραυματίες και ανυπολόγιστες υλικές καταστροφές. Υπήρξαν όμως και κάποια ευεργετικά αντισταθμίσματα. Στην Ελλάδα δόθηκε η ευκαιρία να γράψει το έπος του 40 και να προκαλέσει τον παγκόσμιο θαυμασμό. Ταυτόχρονα άνοιξε μια καινούργια φωτεινή ρωγμή στον μέχρι τότε σκοτεινό ορίζοντα των εθνικών διεκδικήσεων. Ήρθε ξανά στην επιφάνεια το Δωδεκανησιακό Ζήτημα που, αρκετά χρόνια πριν τον πόλεμο, είχε περιπέσει σε τέλμα αφού τα νησιά μας είχαν και επίσημα χαρακτηριστεί «Ιταλική κτίση».
Ήδη από το 1943, όταν πλέον άρχισε να γίνεται ορατή η συμμαχική επικράτηση, η εξόριστη ελληνική κυβέρνηση, παρά τα μεγάλα εσωτερικά  προβλήματα της εμφύλιας σύγκρουσης, με συντονισμένες ενέργειες, προσπάθησε να προωθήσει τις ελληνικές διεκδικήσεις. Στην πρώτη γραμμή ήταν το δωδεκανησιακό αφού οι διπλωματικοί χειρισμοί θεωρήθηκαν ευκολότεροι. Η κατέχουσα τα νησιά δύναμη, η Ιταλία, ανήκε στο ηττημένο εχθρικό στρατόπεδο. Ενώ μια ανακίνηση του κυπριακού, για παράδειγμα, θα αντιμετώπιζε ανυπέρβλητες δυσκολίες αφού θα αντιμετωπίζαμε σύμμαχο χώρα, την Αγγλία.
Από την αρχή όμως φάνηκε πως και εδώ δεν ήταν τόσο απλά τα πράγματα. Γιατί εκτός από τις μεγάλες δυνάμεις και τα συμφέροντά τους σημαντικό ρόλο θα έπαιζε, στην τύχη του Δωδεκανησιακού Ζητήματος, ή εμπλοκή της Τουρκίας.
Πρώτη σαφής ένδειξη των προθέσεων της Άγκυρας ήταν μια δήλωση του Τούρκου υπουργού εξωτερικών Ρουσδή Αράς, αμέσως μετά την έκρηξη του Ελληνοϊταλικού πολέμου. Τόνιζε ότι θεωρούσε ζωτικό χώρο επιρροής της Τουρκίας τη Δωδεκάνησο, τη Βουλγαρική Θράκη και την Αλβανία. Οι Τούρκοι, για κάθε ενδεχόμενο, φρόντιζαν να τονίσουν το ενδιαφέρον τους για τη Δωδεκάνησο, ενώ είχαν παραιτηθεί από κάθε δικαίωμα επί των νησιών μας με τη συνθήκη της Λοζάνης. Και όλα αυτά βολεμένοι πίσω από το καθεστώς ουδετερότητας, την ώρα που όλη η Βαλκανική εφλέγετο.
Σύντομα η πορεία του πολέμου θα δικαίωνε τις προβλέψεις τους.

Σύμφωνα με τα αρχεία του Φόρρεϊν Όφφις ο υπουργός εξωτερικών Ήντεν μεταβαίνει, μυστικά, το Δεκέμβρη του 1941 στη Μόσχα για συνομιλίες με το Στάλιν. Μεταξύ των άλλων σχεδιάζουν να προσελκύσουν τους Τούρκους στο συμμαχικό στρατόπεδο προσφέροντάς τους ως αντάλλαγμα τα Δωδεκάνησα και τη Βουλγαρική Θράκη. Οι Σοβιετικοί μάλιστα φρόντισαν να διαρρεύσουν προς την τουρκική πλευρά αυτές οι συζητήσεις.
Το περιεχόμενο όμως αυτών των συζητήσεων διαρρέει και προς την εξόριστη ελληνική κυβέρνηση. Προκαλείται αναστάτωση και ο υφυπουργός εξωτερικών της Βρετανίας προσπαθεί να καθησυχάσει τον έλληνα πρεσβευτή στο Λονδίνο παρέχοντάς του για μια ακόμα φορά τη διαβεβαίωση ότι «προκειμένου περί της Δωδεκανήσου, ουδεμία απόφαση θα ληφθεί άνευ προηγουμένης συνεννοήσεως με την ελληνική κυβέρνηση».
Πραγματικά, όπως προκύπτει από την μελέτη των αρχείων, ο Ήντεν υπενθύμισε στο Στάλιν το ελληνικό ενδιαφέρον για τα Δωδεκάνησα και τα προβλήματα που θα προκαλούσε στο συμμαχικό στρατόπεδο μια τέτοια συναλλαγή με τους Τούρκους.
Κατά τους τελευταίους μήνες του 1942, μόλις διαφάνηκε η προοπτική συμμαχικών επιχειρήσεων στα Δωδεκάνησα, η εξόριστη ελληνική κυβέρνηση βρίσκεται σε μόνιμη εγρήγορση και ανησυχία αφού γνωρίζει πλέον ότι τα νησιά μας αποτελούν το μόνιμο συμμαχικό δέλεαρ προς τους Τούρκους για την είσοδό τους στον πόλεμο.

Έτσι, τους τελευταίους μήνες του 1942 ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος, αντιπρόεδρος της κυβερνήσεως, ζήτησε με απόρρητο έγγραφό του στο Βρετανό Υπουργό Μέσης Ανατολής, να χρησιμοποιηθεί στις μελλοντικές επιχειρήσεις στα νησιά και ελληνικός στρατός. Διευκρίνιζε ότι δεν εγείρει τώρα εδαφικές διεκδικήσεις, αφού αυτές θα συζητηθούν άμα τη λήξει του πολέμου, αλλά το θεωρούσε ζήτημα ηθικής και τιμής να υπάρχει ελληνικός στρατός σε επιχείρηση που θα απελευθέρωνε ελληνικούς πληθυσμούς.
Τότε και σε κάθε περίπτωση μετέπειτα, όταν η ελληνική κυβέρνηση έθετε ανάλογο αίτημα, η απάντηση του Φόρρειν Όφις ήταν σταθερά πανομοιότυπη: Δεν υπάρχει καμία αντίρρηση για το ελληνικό αίτημα αλλά επειδή το θέμα είναι στρατιωτικής προτεραιότητας την τελευταία λέξη θα έχει η συμμαχική διοίκηση. 
Αρχές του 1943 νέο πονοκέφαλο στην κυβέρνηση Τσουδερού προκαλεί η συνάντηση Τσώρτσιλ-Τούρκων στα Άδανα με σκοπό να πειστεί η Τουρκία, για άλλη μια φορά, να εισέλθει στον πόλεμο και να διευκολύνει έτσι τα σχέδια των Άγγλων για άνοιγμα βαλκανικού μετώπου. Τώρα οι ανησυχίες του Τσουδερού ήταν πλέον χειροπιαστές αφού σε συνομιλία μαζί του ο Τούρκος πρέσβης στο Λονδίνο του γνώρισε ότι η χώρα του σχεδιάζει να ανακτήσει κάποια μεσογειακά νησιά.

Σε σχετικό διάβημά του προς το Φόρεϊν Όφις ο Έλληνας πρέσβης στο Λονδίνο Αθανάσιος Αγνίδης παίρνει την περίεργη διαβεβαίωση ότι δεν θα θιγούν τα ήδη ανήκοντα στην Ελλάδα νησιά! Ταυτόχρονα το κοινό ανακοινωθέν της συνάντησης στα Άδανα αναφέρει: « Οι δύο κυβερνήσεις Αγγλία και Τουρκία, από κοινού εξέτασαν την παρούσα κατάσταση στην Ευρώπη και ειδικότερα στις περιοχές για τις οποίες η Τουρκία ενδιαφέρεται. Διαπιστώθηκε κοινότης απόψεων σε όλα τα βασικά σημεία».
Ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος στο ημερολόγιο του σημειώνει στις 2 Φεβρουαρίου 1943: «Σήμερα οι Τάϊμς γράφουν ότι στα Άδανα συζητήθηκαν ζητήματα που αφορούν την Ελλάδα και ειδικότερα τα ελληνικά νησιά. Είναι ηθικά ασύλληπτο ότι συζητιούνται τέτοια ζητήματα χωρίς να μας ειδοποιούν». Ευτυχώς για την Ελλάδα οι συζητήσεις με τους Τούρκους έμειναν για μια άλλη φορά στα χαρτιά χωρίς να αλλάξει η ουδέτερη στάση της Τουρκίας.

Ένα μήνα αργότερα, στις 7-3-43, με υπόμνημά του το Φορεϊν Όφις εξακολουθούσε να κρατά θολό το τοπίο, ως προς το Δωδεκανησιακό πρόβλημα. Στο επίμονο αίτημα των Ελλήνων για ένωση των νησιών με την Ελλάδα απαντούσαν μεταξύ άλλων, «όχι από τώρα δεσμεύσεις», αν και έβλεπαν ευνοϊκά το θέμα.

Το υπόμνημα πάντως των Άγγλων κατέληγε με την ευχή να μην χρειαστούν τη συμμετοχή της Τουρκίας στην μελλοντική επιχείρηση γιατί αυτή θα ζητούσε δυσβάστακτα ανταλλάγματα τα οποία θα περιέπλεκαν την κατάσταση.
Είναι αλήθεια ότι το υπόμνημα αυτό ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών Ήντεν το υπερασπίστηκε με σθένος ακόμη και απέναντι στον Τσώρτσιλ όταν ένα μήνα αργότερα, στις 4-4-1943, του ζήτησε να διαπραγματευτεί και πάλιν με τους Τούρκους τη συμμετοχή τους στις επιχειρήσεις της Δωδεκανήσου με αντάλλαγμα τη Ρόδο. Ο Ήντεν προσπάθησε να τον πείσει ότι δεν έχουν να περιμένουν τίποτε πλέον από τους Τούρκους. Γιατί δεν πρόκειται να αναλάβουν και πάλιν τις ευθύνες τους και το μόνο που θα προκύψει θα είναι η αγανάκτηση των Ελλήνων και η σοβαρή διαταραχή της συμμαχικής ενότητας σε εποχή που αυτή ήταν, περισσότερο από ποτέ, απαραίτητη.
Ταυτόχρονα το Φόρεϊν Όφις επεξεργάστηκε σχέδιο για την προσωρινή διακυβέρνηση των απελευθερούμενων εδαφών. Σύμφωνα με αυτό η διοίκηση της Δωδεκανήσου θα ήταν, τυπικώς και ουσιαστικώς, Βρετανική αρμοδιότητα. Ιταλοί αξιωματούχοι δεν επρόκειτο να χρησιμοποιηθούν. Ταυτόχρονα δεν θα χρησιμοποιούνταν στη διοίκηση Έλληνες και Τούρκοι υπήκοοι. Θα μπορούσαν όμως να χρησιμοποιηθούν Δωδεκανήσιοι που ζούσαν στα νησιά ή πρόσφυγες που βρίσκονταν στη Μέση Ανατολή. Οι Άγγλοι κρατούσαν δηλαδή πολιτική ίσων αποστάσεων ανάμεσα σε Έλληνες και Τούρκους.
Το γεγονός αυτό εξόργισε για άλλη μια φορά την εξόριστη ελληνική κυβέρνηση. Σε υπόμνημά της προς τους συμμάχους αναφέρει : «Μένουμε κατάπληκτοι που γίνεται μνεία της Τουρκίας όσον αφορά τη Δωδεκάνησο και ακόμα περισσότερο όταν τελικώς εμφανίζεται να μπαίνει σε ίση μοίρα με την Ελλάδα σε αυτό το ζήτημα. Οι Τούρκοι δεν έχουν άλλα δικαιώματα από αυτά του εισβολέα και αυτά, εν πάση περιπτώσει τα παρεχώρησαν στην Ιταλία με τη συνθήκη της Λοζάνης το 1923».
Εκείνο το διάστημα, μόνο παρήγορο σημείο για τις ελληνικές αξιώσεις στα Δωδεκάνησα ήταν δύο γεγονότα : Πρώτα μια δήλωση του Τούρκου πρέσβη στο Λονδίνο προς τον Τσουδερό ότι η Τουρκία στον παρόντα πόλεμο δεν έχει εδαφικές βλέψεις. Δεύτερο ένα άρθρο στους New York Times του εξόριστου αντιφασίστα, πρώην υπουργού εξωτερικών της Ιταλίας κόμη Sforza, ότι η νέα Ιταλία θα ευχαριστηθεί να αποδώσει τα Δωδεκάνησα στην Ελλάδα ως ελάχιστη, έμπρακτη εκδήλωση μετανοίας, για την εγκληματική επίθεση εναντίον της.
Οι Άγγλοι όμως εξακολουθούν την παρελκυστική τακτική τους ιδιαίτερα μετά την πτώση του Μουσολίνι και τη συνθηκολόγηση των Ιταλών. Τον Σεπτέμβριο του 1943 ο αρχιστράτηγος Μέσης Ανατολής δεν ενέκρινε την χρησιμοποίηση του ελληνικού στρατού στις μελλοντικές επιχειρήσεις στα Δωδεκάνησα. Το αιτιολογικό ήταν ότι θα δυσαρεστούνταν οι νέοι σύμμαχοι Ιταλοί, τη συνεργασία των οποίων θεωρούσε πολύτιμη αφού κρατούσαν ήδη τα νησιά. Ομολογουμένως ήταν βαρύ για μας να βλέπουμε τώρα τους Ιταλούς να διεκδικούν θέση συμμάχου χώρας.
Τα σχέδια αυτά βέβαια, έμειναν σχέδια, γιατί εν τω μεταξύ οι Γερμανοί κατέλαβαν τα Δωδεκάνησα τα οποία απελευθερώθηκαν αργότερα από την υπόλοιπη Ελλάδα, το Μάϊο του 1945, μετά την αυτοκτονία του Χίτλερ.
Στην απελευθέρωση της Δωδεκανήσου έλαβαν τελικά μέρος και έπαιξαν καθοριστικό ρόλο οι άνδρες του Ιερού Λόχου υπό τον Συνταγματάρχη Χριστόδουλο Τσιγάντε.
Η ηρωική αυτή μονάδα κομάντος, που αποτελείτο κυρίως από αξιωματικούς, έλαβε μέρος σε πολλές επιχειρήσεις στα νησιά μας σε όλη τη διάρκεια του χειμώνα του 1944-45.
Είχε στις τάξεις της πολλούς Δωδεκανησίους αλλά και Καλύμνιους και είχε στενή συνεργασία με όλες τις αντιστασιακές ομάδες που δρούσαν στο νησιωτικό σύμπλεγμα.

Τελικά οι Γερμανικές δυνάμεις υπέγραψαν την παράδοσή τους στη Σύμη στις 8-5-1945 ενώπιον των συμμάχων Αγγλίας, Γαλλίας και Ελλάδας. Εκ μέρους της Ελλάδος υπέγραψε ο διοικητής του Ιερού Λόχου συνταγματάρχης Τσιγάντες.

Οι Ιερολοχίτες ήταν και από τους πρώτους οι οποίοι αντελήφθησαν ότι οι Βρετανοί δεν είχαν την πρόθεση να θεωρήσουν τα Δωδεκάνησα ελληνικό έδαφος χωρίς διπλωματικά παζάρια. Σε αντίθεση με άλλες περιοχές οι οποίες παραχωρήθηκαν αμέσως, διά των συνθηκών, στα διάδοχα κράτη, οι Δωδεκανήσιοι θα παραμείνουν επί δύο χρόνια υπό Βρετανική διοίκηση, έρμαιο του μεγάλου συμμαχικού παζαριού, σε πλήρη αβεβαιότητα για το μέλλον τους.
Πράγματι, το φθινόπωρο του 1945, το Συμβούλιο Υπουργών Εξωτερικών στο Λονδίνο αναγνώρισε κατ’ αρχάς ότι η Δωδεκάνησος έπρεπε να δοθεί στην Ελλάδα. Υπήρχαν όμως αρκετοί δισταγμοί και μεγάλη κωλυσιεργία από τη Σοβιετική Ένωση. Οι Σοβιετικοί, ενώ είχαν δεχτεί κατ’ αρχάς την επιστροφή των νησιών στην Ελλάδα κατόπιν πιέσεων και του ΕΑΜ, είχαν συνδυάσει το Δωδεκανησιακό με το γενικό παζάρι για την τύχη των υπολοίπων αποικιών της Ιταλίας.
Εκείνη την περίοδο πάλι, οι Άγγλοι, ενώ διαβεβαίωναν την Ελληνική Κυβέρνηση ότι πρέπει να θεωρεί το δωδεκανησιακό πρόβλημα λυμένο, παρέμεναν πιστοί στο δόγμα του «διαίρει και βασίλευε». Υπόσχονταν στους Τούρκους το Καστελλόριζο, για να κάμψουν δήθεν τις αντιρρήσεις τους από την απόφαση της παραχώρησης των Δωδεκανήσων στην Ελλάδα. Και όλα αυτά χωρίς να υπάρχει, επίσημα τουλάχιστον, σχετικό τουρκικό αίτημα.
Τον Ιούνιο του 1946 κύριο θέμα του Συμβουλίου των υπουργών εξωτερικών των συμμάχων ήταν η τύχη των ιταλικών αποικιών και της Δωδεκανήσου. Οι Σοβιετικοί εξακολουθούσαν να κρατούν παρελκυστική τακτική στο Δωδεκανησιακό και ο υπουργός εξωτερικών Μολότωφ δήλωνε στον Έλληνα υπουργό Ιωάννη Πολίτη ότι δεν γνώριζε τις ελληνικές απόψεις γιατί δεν του είχε υποβληθεί σχετικό ελληνικό υπόμνημα. Ωστόσο, την άλλη μέρα, η Σοβιετική Ένωση καταπλήσσοντας τους πάντες, με μια στροφή εκατόν ογδόντα μοιρών, συγκατατέθηκε στην επιστροφή των νησιών στην Ελλάδα. Πιθανότατα οι Σοβιετικοί έχασαν κάθε ελπίδα να κερδίσουν κάτι από τις ιταλικές αποικίες και κάποιες βάσεις στο Αιγαίο. Εξάλλου, η συνέναισή τους διευκόλυνε και την πολιτική θέση του Κ.Κ.Ε απέναντι στον Ελληνικό λαό.
Αμέσως μετά γνωστοποιήθηκε από το Foreign Office στις ελληνικές αρχές ότι τα νησιά θα της παραδοθούν μόλις υπογραφεί η ιταλική συνθήκη ειρήνης.
Τον Ιούλιο του 1946 ο Έλληνας πρωθυπουργός Κων/νος Τσαλδάρης επισκέπτεται το Λονδίνο για συνομιλίες με τους συμμάχους. Συναντάται με τους Υπουργούς Εξωτερικών της Αμερικής James Byrnes και Βρετανίας Ε. Βevin ( Είχαν ήδη μεσολαβήσει οι Αγγλικές εκλογές που έφεραν στην εξουσία το Εργατικό Κόμμα με πρωθυπουργό τον Άττλυ) . Εκμεταλλεύεται την ευκαιρία για να τους ζητήσει να επιτραπεί σε μερικούς έλληνες αξιωματούχους να μετάσχουν στην διοίκηση των νησιών μαζί με τους Βρετανούς. Ο Bevin συμφωνεί υπό την προϋπόθεση αυτό να γίνει σιωπηρά για να μην δώσει λαβή σε σχόλια. Ταυτόχρονα ανακοινώνει στον Έλληνα πρωθυπουργό ότι θα παραχωρήσουν και το Καστελλόριζο στην Ελλάδα αν και η κυβέρνησή του το είχε υποσχεθεί αρχικά στην Τουρκία! Τόνισε μάλιστα στον Τσαλδάρη ότι φρόντισε να κάμψει τις αντιρρήσεις της Τουρκίας επισείοντας το γεγονός ότι εάν επιμείνουν να διεκδικούν νησιά θα ανοίξει η όρεξη της Σοβιετικής Ένωσης να ζητήσει αναθεώρηση του καθεστώτος των Στενών. Φαίνεται ότι το επιχείρημα αυτό του Άγγλου υπουργού ήταν πράγματι καταλυτικό ώστε να ανακρούσουν πρύμνα οι Τούρκοι στις διεκδικήσεις τους στα Δωδεκάνησα. Γνώριζαν ότι πράγματι οι Σοβιετικοί είχαν πολλές φορές, κατά τη διάρκεια του πολέμου, ανακινήσει θέμα Στενών με αποτέλεσμα, εκείνη την εποχή, οι τουρκοσοβιετικές σχέσεις να διέρχονται κρίση.
Επισφράγιση όλων αυτών ήταν η αρθρογραφία του έγκυρου Τούρκου δημοσιογράφου και βουλευτή Χουσείν Γιαλτσίν στην εφημερίδα ΧΑΜΠΕΡ με τίτλο «Δωδεκάνησα» την 1-7-1946. Αφού καταναλώνεται σε υποκριτικούς ύμνους υπέρ της ελληνοτουρικικής φιλίας και της δήθεν ικανοποίησης της Τουρκίας διά την επιστροφή των νησιών στην Ελλάδα γράφει μεταξύ άλλων : «Είναι ανάγκη εξ άπαντος, διά την ασφάλειαν και ακεραιότητα των δύο χωρών το Αιγαίο να μείνει μια τουρκοελληνική θάλασσα. Οιοδήποτε ξένο στοιχείο, το οποίο θα αναμιγνύετο  εδώ θα ήτο πηγή ραδιουργιών και περιπλοκών και ασφαλώς θα αποτελούσε κίνδυνο για την ειρήνη. Τα μεγάλα κράτη, τα οποία κατόρθωσαν να αφήσουν τα Δωδεκάνησα μακράν των ρωσικών πόθων, δεν θα επιτρέψουν την εμφάνιση των Ρώσων στο Αιγαίο ακόμη και διά της καθόδου των Βουλγάρων στην Καβάλα ή το Δεδεάγτς». Από το άρθρο αυτό γίνεται φανερό ότι πράγματι οι Τούρκοι πραγματοποίησαν στροφή στις αξιώσεις του υπό τον φόβο της Σοβιετικής Ένωσης. Φαίνεται ακόμα ότι, κάπου-κάπου, οι Άγγλοι ήταν ειλικρινείς απέναντι στην Ελλάδα στο χειρισμό του Δωδεκανησιακού θέματος.
Ακολούθησαν σκληρές και επίπονες διαπραγματεύσεις, ως προς την διατύπωση των όρων παράδοσης της Δωδεκανήσου στην Ελλάδα, στις οποίες και πάλιν ο τουρκικός παράγοντας προέβαλε σοβαρά εμπόδια με αφορμή τη μορφή αποστρατικοποίησης τους.
Τέλος η σχετική συνθήκη υπογράφτηκε στο Παρίσι στις 10 Φεβρουαρίου 1947.
Περίπου ένα μήνα αργότερα, οι Άγγλοι παρέδιδαν τα Δωδεκάνησα στην Ελληνική Στρατιωτική Διοίκηση η οποία με διάγγελμά της προς τον Δωδεκανησιακό λαό ανέφερε μεταξύ άλλων: «Η 12η μεσημβρινή της 31ης Μαρτίου 1947 υπήρξεν η μεγάλη ώρα των πεπρωμένων της Δωδεκανήσου. Μετά καταθλιπτικήν δουλείαν εξ και ημίσεως συναπτών αιώνων, μετά ατελευτήτους εθνικάς περιπετείας και μετά ποταμούς όλους αιμάτων, θλίψεων και συμφορών, γλυκύς και φωτεινός ανέτειλε ο ήλιος της περιποθήτου ελευθερίας…».
Κυρίες και κύριοι
Τα πράγματι συγκινητικά και ποιητικά αυτά λόγια θα μπορούσαν να είναι η κατάληξη αυτής της επετειακής ομιλίας. Από την αρχή όμως πρόθεσή μου δεν ήταν να απευθυνθώ στο συναίσθημα αλλά κυρίως στη σκέψη και τον προβληματισμό σας.
Ξετυλίγοντας το διπλωματικό παρασκήνιο εκείνης της ταραγμένης εποχής ένα είναι το βέβαιο συμπέρασμα: Ο τρόπος που σκέπτονται και ενεργούν οι γείτονες μας, η επεκτατική τακτική τους, έχει ιστορικό βάθος, αδιατάρακτη συνέχεια και επίμονη συνέπεια. Την οδυνηρή εξαγωγή αυτών ακριβώς των αναχρονιστικών αρχών υφίσταται συνεχώς μέχρι σήμερα η χώρα μας και ιδιαίτερα εμείς οι Δωδεκανήσιοι.
Ελπίζαμε ότι η υποστήριξη, άνευ όρων, της εισδοχής της Τουρκίας στην Ενωμένη Ευρώπη, οι φιλικές συναυλίες, τα ζεϊμπέκικα και οι κουμπαριές των πολιτικών μας, θα διευκόλυναν την καλή γειτονία. Μάταιος κόπος! Κάθε καλή πρόθεση της Ελλάδας απέναντι στην Τουρκία εκλαμβάνεται ως αδυναμία μας και αντιμετωπίζεται με αυξημένη επιθετικότητα και τώρα πλέον με απροσχημάτιστη διεκδίκηση ελληνικών νησιών ακόμα και κατοικημένων.
Αυτή η τακτική των Τούρκων  θυμίζει την απάντηση των Αθηναίων προς τους κατοίκους της Μήλου οι οποίοι τους προσέφεραν ακόμη και συμμαχία και φιλία για να σώσουν το νησί τους από την κατακτητική βουλιμία τους. Και οι Αθηναίοι τους διαμήνυσαν:  «Δεν επιθυμούμε τη φιλία σας, γιατί δεν μας βλάπτει τόσο η έχθρα σας όσο η φιλία σας. Η φιλία σας στα μάτια των υπηκόων και των συμμάχων μας θα ήταν απόδειξη αδυναμίας ενώ το μίσος σας απόδειξη της δύναμής μας.»
Η προσφορά φιλίας των Μηλίων όχι μόνο δεν έσωσε τη πόλη τους αλλά οι Αθηναίοι την κατέστρεψαν μέχρι θεμελίων και δεν διασώθηκε ούτε ένας κάτοικος του νησιού.
Φαίνεται ότι οι Τούρκοι διαβάζουν Θουκυδίδη σε αντίθεση με εμάς που μπορεί να μην τον αγνοούμε αποφεύγουμε όμως να αντιμετωπίσουμε κατάματα τη σκληρή πραγματικότητα που περιγράφει. 
Η πρόσφατη επίσκεψη του Προέδρου της Δημοκρατίας στο Αγαθονήσι παρέχει ένα σημαντικό έναυσμα εγρήγορσης, γνώσης, αναθεώρησης της τακτικής μας και έντονης επαγρύπνησης.                     
Η γνώση σήμερα, και εννοώ αυτήν της ιστορίας, καθίσταται περισσότερο επιτακτική για όλους μας, παλαιότερους και νεότερους. Είναι η πυξίδα με την οποία οφείλουμε να κινηθούμε και να οργανώσουμε την άμυνά μας απέναντι στην τουρκική επιθετικότητα που συνεχώς αυξάνει.
Ελπίζω, η μικρή αυτή ιστορική αναδρομή στα γεγονότα της κρίσιμης εκείνης περιόδου που καθόρισε την τύχη των νησιών μας και μας χάρισε την ελευθερία μας, να συμβάλει προς αυτή την κατεύθυνση.

Κάλυμνος, 7η Μαρτίου 2009.                                Γιάννης Θ. Πατέλλης

Πηγή http://www.tzivaerikalymnos.com/-u-q/101-2011-12-15-21-03-24


ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Όλα τα παρακάτω πεδία είναι υποχρεωτικά, οπότε πρέπει να τα συμπληρώσεις για να μπορέσεις να υποβάλεις το σχόλιό σου! Η διεύθυνση e-mail που θα καταχωρήσεις ΔΕΝ θα δημοσιευθεί.

Σύμφωνα με τους όρους χρήσης σε περίπτωση χρήσης ψευδωνύμου, πριν την δημοσίευση του σχολίου σου μπορεί να υπάρξει επικοινωνία μέσω e-mail για την ταυτοποίηση των στοιχείων σου χωρίς αυτά να δημοσιοποιηθούν ή/και να δημοσιευθούν.

Δώσε μία έγκυρη διεύθυνση e-Mail. Η διεύθυνση e-mail που θα καταχωρήσεις ΔΕΝ θα δημοσιευθεί.

Πάτα στο πιο πάνω τετραγωνίδιο για να μας αποδείξεις οτι δεν είσαι ...ρομπότ!

Pantelis

ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΙ

ΠΙΚΑΝΤΙΚΑ

ΥΓΕΙΑ

v-websites.gr - Καταστευή Ιστοσελίδων

Κατασκευή Ιστοσελίδων | Web Productions

kalymniansvoice.com

Copyright © 2017 | All rights reserved.

Ακολουθείστε μας στο Facebook
Μας αρέσει να μας λέτε ότι ...σας αρέσουμε!