ΕΘΙΜΑ ΤΗΣ ΑΠΟΚΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΑΛΥΜΝΟ

ΕΘΙΜΑ ΤΗΣ ΑΠΟΚΡΙΑΣ Γενικά η αποκριά στη σημερινή της μορφή, όπως περίπου διαμορφώθηκε κατά τη Βυζαντινή εποχή, περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα παμπάλαιων εθίμων με μαγικό αλλά και ιδιαίτερο ψυχαγωγικό χαρακτήρα.

Οι παραδοσιακές μεταμφιέσεις του αγροτικού καρναβαλιού με τις προβιές και τις τραγόμορφες μάσκες, τα μουτζαλωμένα πρόσωπα, τα κου-δούνια και τις μαγκούρες έχουν την ερμηνεία τους. Τις αποκριές όλα ανατρέπονται: οι άντρες γίνονται γυναίκες, οι γυναίκες άντρες, οι φτωχοί αρχοντάδες, οι παλαβοί βασιλιάδες, οι γριές λεχώνες, οι άνθρωποι ζώα, μέσα σ' ένα χαοτικό κλίμα, όπου η τρέλα αντικαθιστά τη σοβαρότητα, η κατάχρηση τη λιτότητα, ο αισθησιασμός την εγκράτεια, η ανεξέλεγκτη σεξουαλικότητα τον αυστηρό έλεγχο, η αταξία την τάξη.Η Κάλυμνος παλαιότερα ζούσε την αποκριά πιο έντονα και η αποκριάτικη ατμόσφαιρα ήταν ποικιλόμορφη. Σήμερα αυτό που συνδέεται με την αποκριά στην Κάλυμνο είναι ο χορός της Παναγιάς "το συχώριο ", στο Χωριό.

 

Η ΑΠΟΚΡΙΑ ΠΑΛΑΙΟΤΕΡΑ

Η προετοιμασία για τα  " Καλοέργια ", όπως λέγονται οι μασκαράδες στην Κάλυμνο, ξεκινούσε 5 μήνες πριν. Παλιά η γοητεία του καρναβαλιού ήταν οι Ινδιάνοι και οι Καουμπόηδες. Τυχεροί αυτοί που οι γονείς τους ήταν ναυτικοί, και φυσικά δεν ήταν λίγοι, και τους έστελναν όπλα για δώρα. Με χαρά οι νέοι βοηθούσαν τους κρεοπώληδες να οδηγήσουν τα βόδια μέσα από την πλατεία στον τόπο της σφαγής για να αποκτήσουν σε αντάλλαγμα την ουρά την οποία πάστωναν και  την χρησιμοποιούσαν για ουρά όταν με-ταμφιέζονταν σε Ινδιάνους. Άλλες μεταμφιέσεις εκτός από αυτές των Ινδιά-νων και των Καουμπόηδων ήταν:
α. Η Τράτα: Μεταμφιεσμένοι και μουτζουρωμένοι κρατούσαν ένα δίχτυ με διάφορα αντικείμενα της θάλασσας επάνω όπως:  κογχύλια, αστερίες κ.λ.π και όπως προχωρούσαν τραγουδώντας και χορεύοντας προσπαθούσαν να πιάσουν με το δίχτυ όποιον περαστικό συναντούσαν με κύριο στόχο βέ-βαια τις όμορφες κοπελιές.
β. Αραπάδες: Η μεταμφίεση αυτή ήταν πολύ κοινή μιας και οι σφουγγα-ράδες πήγαιναν στην Αφρική για σφουγγάρια και είχαν επαφή με τους μαύ-ρους. Μουτζουρώνονταν, φορούσαν άσπρα σεντόνια κα έδεναν μπρος, πίσω και γύρω από τη μέση πολλά κουδούνια τα "τσαμπάλια ". Κυκλοφορούσαν κάνοντας θόρυβο με τα κουδούνια και μιμούνταν την αφρικανική γλώσσα λέγοντας διάφορες λέξεις χωρίς νόημα φυσικά. Διάβαζαν το ευαγγέλιο στα αραβικά και προσκυνούσαν μιμούμενοι τους Άραβες. Οι αραπάδες ήταν από τα πιο συνηθισμένα και τα πιο σατυρικά θεάματα των Απόκρεω.
γ. Ανεμογάμης:     Ο ανεμογάμης είναι ένα μεγάλο αρπακτικό που κυνηγά τα πρόβατα. Ένας έκανε τον ανεμογάμη και οι άλλοι φορώντας προβιές περπατούσαν στα τέσσερα κάνοντας τα πρόβατα. Ο ανεμογάμης κυνηγά και προσπαθεί να πιάσει τα πρόβατα. Σ' όλο αυτό το κυνηγητό ακούγονταν οι στίχοι:

Ανεμογάμη κερατά
ζύγιασέ μου την οκά
την οκά ζυγιάζω στη
η Μαρζιά μεσ' το μαντρί
παίζει με τον Αντρουλή.

ΑΠΟΚΡΙΑΤΙΚΟΙ ΧΟΡΟΙ

α. Το πιπέρι: Χορός αντρικός μιμητικός που χορεύεται σε πολλά μέρη της Ελλάδας με το τραγούδι:

Πως το τρίβουν το πιπέρι
του διαβόλου οι καλογέροι
με τη μύτη τους το τρίβουν
..............................................

Οι χορευτές υποχρεούνται να κάνουν τις κινήσεις (να τρίβουν το πιπέρι ) με το μέλος του σώματος που αναφέρει το τραγούδι. Υπάρχει ένας που επιβλέ-πει και τιμωρεί, χτυπώντας όποιον δεν υπακούει μέχρι να εκτελέσει και αυ-τός την κίνηση όπως οι υπόλοιποι.

β. Το βιολάκι: Αντρικός χορός και αυτός που χορεύεται με ένα σχοινί.  Δύο, κρατώντας ένα σχοινί από τις άκρες του, χορεύουν σε κύκλο τραγουδώντας:

Βιολί, βιολάκι
έμπα Μιχαλάκη.

Όποιος από τους άνδρες ακούει το όνομα του περνά το ένα του πόδι πάνω από το σχοινί έτσι ώστε να βρίσκεται ανάμεσα στα πόδια του και κινείται και αυτός ρυθμικά σε κύκλο. Τα λόγια επαναλαμβάνονται καλώντας διάφορους από τον περίγυρο να μπουν στο χορό. Όταν μαζευτούν πολλοί, ο πρώτος και ο τελευταίος με γρήγορες κινήσεις τυλίγουν το σχοινί γύρω από αυτούς που έχουν μπει στον κύκλο και έτσι πέφτουν όλοι κάτω

Ο ΧΟΡΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ  " ΤΟ ΣΥΧΩΡΙΟ"

Μεγάλο γεγονός της Αποκριάς αποτελούσε και αποτελεί ακόμα ο χορός της Παναγιάς που γίνεται στον αυλόγυρο της εκκλησίας του Χωριού την Κυριακή της Τυρινής. Παλαιότερα αποτελούσε τον τελευταίο χορό της χρονιάς, γιατί ήταν κοντά το ταξίδι των σφουγγαράδων. Δεν έβλεπες πολλά γε-λαστά πρόσωπα. Οι άντρες χόρευαν με πάθος γιατί μπορεί να ήταν ο τελευταίος  τους χορός και οι γυναίκες με θλίψη γιατί σαν θα έφευγαν οι άντρες, αυτές θα έμεναν με την αγωνία. Στη μέση βρίσκονταν τα βιολιά και γύρω ο χορός με τις γυναίκες ντυμένες με τα καβάδια και τα καλύμνικα. Οι επίτροποι της Παναγιάς κερνούσαν με το δίσκο στο χέρι αυτούς που χόρευαν αλλά και τους άλλους γύρω εισπράττοντας τον οβολό για την Παναγιά.
Σαν ακουγόταν η καμπάνα, ο χορός σταματούσε και ο κόσμος έμπαινε στην εκκλησία για τον εσπερινό του  " συχώριου ". Σαν τελείωνε πάλι η εκκλησία το γλέντι θα συνεχιζόταν στο καφενείο ή στο σπίτι.
Ο χορός της Παναγίας είχε μια απλότητα αλλά και μια μεγαλοπρέπεια ανακα-τεμένη με τον πόνο της σφουγγαράδικης ζωής. Πόνο που τον νοιώθει όποιος ακούει τους στοίχους του τραγουδιού:

Ας τραγουδήσω κι ας χαρώ
του χρόνου ποιος το ξέρει.

Σήμερα δυστυχώς ο χορός της Παναγιάς ελάχιστα μοιάζει με τον χορό του παρελθόντος. Τα βιολιά αρχίζουν να παίζουν κατά τις 3 μα αυτοί που χορεύουν είναι ελάχιστοι, καθώς ελάχιστοι είναι και αυτοί που είναι ντυμένοι με τις παραδοσιακές στολές της Καλύμνου.

Οι περισσότεροι μένουν απλοί θεατές. Μετά τον εσπερινό το γλέντι συνεχίζεται στο σταθμό (πιάτσα των ταξί) στο Χωριό.

epalkalymnou.gr


ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Όλα τα παρακάτω πεδία είναι υποχρεωτικά, οπότε πρέπει να τα συμπληρώσεις για να μπορέσεις να υποβάλεις το σχόλιό σου! Η διεύθυνση e-mail που θα καταχωρήσεις ΔΕΝ θα δημοσιευθεί.

Σύμφωνα με τους όρους χρήσης σε περίπτωση χρήσης ψευδωνύμου, πριν την δημοσίευση του σχολίου σου μπορεί να υπάρξει επικοινωνία μέσω e-mail για την ταυτοποίηση των στοιχείων σου χωρίς αυτά να δημοσιοποιηθούν ή/και να δημοσιευθούν.

Δώσε μία έγκυρη διεύθυνση e-Mail. Η διεύθυνση e-mail που θα καταχωρήσεις ΔΕΝ θα δημοσιευθεί.

Πάτα στο πιο πάνω τετραγωνίδιο για να μας αποδείξεις οτι δεν είσαι ...ρομπότ!

Pantelis

ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΙ

ΠΙΚΑΝΤΙΚΑ

ΥΓΕΙΑ

v-websites.gr - Καταστευή Ιστοσελίδων

Κατασκευή Ιστοσελίδων | Web Productions

kalymniansvoice.com

Copyright © 2017 | All rights reserved.

Ακολουθείστε μας στο Facebook
Μας αρέσει να μας λέτε ότι ...σας αρέσουμε!